گیاه گشنیز

گِشنیز گیاهی از خانوادهٔ چتریان با نام علمی «Coriandrum sativum» است. این گیاه، بومی جنوب اروپا، غرب آسیا و شمال آفریقا است و ارتفاع آن تا نیم متر هم می‌رسد. تمامی بخش‌های این گیاه، خوراکی هستند و عمدتاً برگ‌ها و بذر این گیاه، به‌عنوان سبزی و ادویه مورد استفاده هستند.

در ایران از برگ و ساقه گشنیز به عنوان سبزی‌جات خوردنی استفاده می‌شود. نام گشنیز همچنین به‌عنوان یکی از مواد اصلی در فرمول مخفی کوکاکولا ذکر شده‌است. به دلیل اینکه گرما و حرارت می‌تواند بر کاهش طعم گشنیز اثر داشته باشد، برگ گشنیز را اغلب به صورت خام استفاده کرده و یا بلافاصله قبل از سرو غذا به آن اضافه می‌کنند. در آشپزی هندی و آسیای مرکزی، از برگ گشنیز به مقدار فراوان استفاده می‌شود و تا زمانی که طعم آن کم شود آن را می‌پزند.

در هند، از تخم گشنیز به‌عنوان یکی از ادویه‌جات مهم استفاده می‌گردد. تخم گشنیز ادویه‌ای است که عطر قوی دارد و از آن در آشپزی ایرانی استفاده می‌شود. در طب سنّتی نیز از آن استفاده می‌کنند. در ایران از تخمِ گشنیز برای تصفیهٔ خون و استفاده در شیرینی‌جات خانگی بهره می‌برند. از آن در صنعت عطرسازی هم استفاده می‌شود.

ریشهٔ گشنیز در آشپزی به‌ویژه آشپزی تایلند استفاده می‌شود.

خواص گشنیز

۱- دفع فلزات

آرسنیک، کادمیوم، آلومینیوم، سرب و جیوه می‌توانند در بافت‌های بدن ما جای گیرند. که این امر می‌تواند منجر به بیماری‌های قلبی، عدم تعادل هورمونی، ناآرامی، بهم ریختگی و بسیاری دیگر از مشکلات شود. گشنیز که شناخته شده به عنوان علمی “Coriandrum sativum” می‌باشد، نشان داده که می‌تواند این فلزات سمی را از بافت‌ها جدا کرده و آن‌ها را از بدن خارج کند.

۲- محافظت در برابر استرس اکسیداتیو

استرس اکسیداتیو با مجموعه گسترده‌ای از بیماری‌های دژنراتیو، از جمله برخی از انواع سرطان، بیماری‌های قلبی، آرتریت، بیماری آلزایمر، دژنراسیون ماکولا و بیماری‌های دیگر در ارتباط است. خواص آنتی اکسیدانی قوی این گیاه، در برابر آسیب‌های ناشی از رادیکال‌های آزاد در بدن کمک می‌کند.

۳- کاهش میزان قند خون

طی مطالعات انجام شده، به نظر می‌رسد که برگ و ساقه گشنیز به کاهش سطح قند خون کمک می‌کنند. یک مطالعه منتشر شده در مجله علوم غذایی نشان داد که وقتی دیابت تشخیص داده می‌شود، این گیاه به پشتیبانی از عملکرد کبد سالم و تعادل قند خون در بیماران کمک خواهد کرد.

۴- پشتیبانی از سلامت قلب از خواص گشنیز

برخی از تحقیقات نشان می‌دهد که این گیاه می‌تواند با کاهش چندین عامل خطر برای بیماری‌های قلبی موجب ارتقای سلامت قلب شود. در واقع، نتایج مطالعات یک حیوانی نشان داد که گشنیز سبب کاهش کلسترول و تری گلیسیرید در بدن می‌شود. مطالعه دیگری که در سم شناسی مواد غذایی و شیمیایی منتشر شده است نشان می‌دهد که پلی فنول‌ها و مواد مغذی محافظتی طبیعی که در این گیاه یافت می‌شوند می‌توانند به جلوگیری از آسیب‌های اکسیداتیو که به طور خاص با آسیب‌های قلبی مرتبط هستند، کمک کنند.

۵- جلوگیری از عفونت‌های دستگاه ادراری

عوامل متعددی وجود دارد که می‌تواند به عفونت‌های دستگاه ادراری، از جمله رشد باکتری، ژنتیک و دیابت منجر شود. ترکیبات آنتی باکتریال گشنیز می‌تواند به طور بالقوه باعث شود که دستگاه ادراری سالم و دور از خطر باکتری‌های ناسالم بماند. علاوه بر این، در صورت ابتلا به UTI (عفونت مجاری ادراری)، دانه‌های گشنیز در از بین بردن علائم این بیماری مفید هستند.

۶- بهبود اختلالات گوارشی

از دیگر خواص گیاه گشنیز می‌توان به درمان تهوع، جلوگیری از التهاب، از بین بردن دل درد و سوزش سر دل و کاهش دردهای معده اشاره کرد. هم‌چنین با کمک به تولید آنزیم‌های گوارشی که باعث هضم مواد غذایی می‌شوند، در فرآیند هضم کمک می‌کند.

با برخی از خواص گشنیز آشنا شدید. گیاه هم‌چنین از مسمویت‌های غذایی جلوگیری می‌کند، هورمون‌ها را تنظیم می‌کند، از سرطان روده پیشگیری می‌کند و رطوبت پوست را تامین می‌کند